NATO Genel Sekreteri Anders Fogh Rasmussen, Afganistan Cumhurbaşkanı Hamid Karzai’nin ABD ile ikili güvenlik anlaşmasını zamanında imzalamadığı takdirde 2014’ten sonra ülkedeki tüm birlik ve ekipmanları çekmek durumunda kalacaklarını belirtti. NATO savunma bakanları toplantısı öncesi basına açıklamada bulunan Rasmussen, askeri kanadın tüm ihtimallere yönelik olarak planlama yaptıklarını ve NATO’nun Afganistan’da eğitim, danışma ve destek amaçlı bir misyon oluşturmaya hazır olduğunu belirterek, “Buna rağmen eğer yasal bir çerçeve olmazsa bunu yapmamız mümkün olmayacak. Bu durumda da 2014 sonundan itibaren Afganistan’dan tüm birlikleri ve ekipmanları çekmek durumunda kalırız” dedi. Rasmussen, tercih ettikleri seçimim bunun olmadığını belirterek “Ama bunlar gerçekler. Planlamamızı yaparken dikkate almamız gereken gerçekler ve toplantımızda bunu görüşeceğiz” diye konuştu.

 

NATO Genel Sekreteri Anders Fogh Rasmussen’nin NATO’nun Afganistan’dan çekilmesi yönündeki açıklamalar hakkında TÜRKSAM Başkan Yardımcısı Doç. Dr. Serdar ERDURMAZ değerlendirmelerde bulundu:

 

“NATO Genel Sekreteri Anders Fogh Rasmussen’in, Afganistan Cumhurbaşkanı Hamid Karzai’nin ABD ile ikili güvenlik anlaşmasına (BSA) zamanın daima atmaması halinde 2014’ten sonar ülkedeki tüm birlik ve ekipmanları çekmek durumunda kalacaklarını söylediği dünya medyasında yer alıyor.

 

Bilindiği gibi 31 Aralık 2014’den itibaren NATO’nun Afganistan’daki görevi sona erecek ve görev almış olan bütün katılımcı ülke birlikleri bu ülkeden çekilmek zorunda kalacaktır. Ancak halen ülkedeki güvenlik kuvvetleri ve milli kurumların yeterli düzeyde tesis edilerek yapılandırılması ve kurumsallaştırılması gerçekleştirilmiş değildir. Meşru yönetimin karşısında yine en büyük tehdit olarak 2015’in girişi ile birlikte Taliban’ın etkinlik kazanması görülmektedir.

 

Bu bakımdan NATO kuvvetlerinin çekilmesi sonrası Afgan kuvvetlerinin yapılandırılması, eğitimi ve kurumsallaştırılması için ABD ve NATO’dan bir kısım unsurların göreve devam etmesi gündemdedir. ABD’nin halen 38.000 askeri bulunmaktadır. 2015’le birlikte bunun 10.000 kadarının bırakılması ve 2000 kadarı ile doğu ve güney bölgelerin de terörizm karşıtı harekatlarda kullanılması kalan kuvvetlerle eğitim, danışmanlık ve yardım maksadıyla görevlendirilmesi düşünülmektedir.

 

ABD ve NATO tarafından Karzai’ye teklif edilen NATO’nun Afganistan’daki varlığını sürdürebilmesi için bu ülkenin ABD ile İkili Güvenlik Anlaşması (BSA), NATO ile de güçlerin durumu anlaşmasının(SOFA) imzalaması, gerekmektedir. Bu bakımdan Afganistan Şura’sı “Loya Jirga” tarafından kabul edilen ABD teklifinin Karzai tarafından imzalanması hayati önem taşımaktadır. Ancak, Nisan ayında görevi sona erecek olan Karzai bu görevi kendinden sonraki başkana bırakma eğiliminde gibi gözükmektedir. Bir diğer açıdan bakılacak olursa, döneminin sonuna gelmiş Karzai’nin giderayak acele ile imza vermesinin ABD’ye kayıtsız bir şekilde teslim olduğu intibasını vermek anlamına geldiği ve bundan çekindiği ifade ediliyor.

 

Karzai geçtiğimiz aylarda İran ve Hindistan’a ziyaretler gerçekleştirmiş ve bu ülkelerin Afganistan’a tam destek vermeye hazır oldukları mesajını almıştır. Bu ülkeler coğrafi ve kültürel sosyal yakınlıkları ile ABD’ye güçlü bir alternatife olarak görülmektedirler. Diğer taraftan Karzai’nin Taliban’la doğrudan görüşmeler yoluyla anlaşmaya çalışması ve Taliban’ın yaklaşımında da ABD mevcudiyetine karşı çıkışın bir ön şart olarak gündeme gelmesi Karzai’yi BSA’nın onaylanmasında tereddütte düşmesinin nedeni olabilir. Bu bakımdan ABD ve NATO’nun Karzai’nin gidişin den sonraki yönetimin tutumunu bekleyerek ona göre tavır almak zorunda kalabilecekleri görülmektedir”  olarak değerlendirdi.