Geçen hafta Türkiye ekonomisinde TÜİK tarafından açıklanan İşgücü İstatistikleri ile Tüketici Güven Endeksi ve Yurtdışı Üretici Fiyat Endeksi öne çıkmıştır. Diğer taraftan Hazine Müsteşarlığı Merkezi Yönetim Brüt Borç Stokuna ilişkin bilgileri, Maliye Bakanlığı ise Haziran ayına ilişkin Bütçe Uygulama Sonuçlarını açıklamıştır.

 

TÜİK tarafından ilan edilen Nisan 2017 dönemine ilişkin işgücü verilerine göre işsizlik oranı yüzde 10,5 olarak gerçekleşmiştir. İşsiz sayısı geçen yılın aynı ayına göre 463 bin kişi artarak 3 milyon 287 bin kişi olmuştur. İşgücüne katılma oranı yüzde 52,7, istihdam oranı ise yüzde 47,2 olmuştur. İşsizlik oranı 15-24 yaş arası genç nüfus için geçen aya göre 1,6 puan azalmakla birlikte geçen yılın aynı ayına göre 3,8 puan artarak yüzde 19,8 seviyesine yükselmiştir.

 

Türkiye’nin temel yapısal problemlerinden biri olan kadın istihdamı incelendiğinde kadınların işgücüne katılım oranı, 2017 Mart ayında yüzde 32,9 iken Nisan ayında 33,4 düzeyine çıkmıştır. Söz konusu oran 2016 yılı Nisan ayının ise 0,8 puan üzerinde gerçekleşmiştir. İşgücüne katılım oranının düşük olmasının yanı sıra kadın istihdamında da sorunlar bulunmaktadır. Kadın istihdam oranı 2017 Nisan ayında yüzde 29 olarak gerçekleşmiştir. Kadın istihdamı yükseköğretim görenlerde geçen yılın aynı ayına göre 1,9 puan azalsa da yüzde 60,1 ile nispeten olumlu gerçekleşmiş ancak diğer tüm eğitim gruplarında çok düşük düzeyde kalmıştır. Diğer taraftan istihdam edilenler kapsamında yer alan kadınların yaklaşık yüzde 25’ini ücretsiz aile işçilerinin oluşturduğu göz önüne alındığında durum kısa vadede iç açıcı görünmemektedir.

 

Kadınlarda işsizlik 2016 yılı Nisan ayına göre 2,0 puan artarak yüzde 13,2 seviyesinde gerçekleşmiştir. Kadın işsizlik oranı lise, mesleki ve teknik lise ile yükseköğretim eğitim gruplarında sırasıyla yüzde 20,7, yüzde 18,5 ve yüzde 16,8          olarak gerçekleşmiş, eğitim düzeyi ile işsizlik oranı arasındaki ters yönlü ilişki dikkat çekmiştir.

 

Diğer taraftan eğitim durumu itibarıyla işsizlik durumu incelendiğinde lise ile mesleki veya teknik lise mezunlarının oransal olarak işsizlikte başı çektiği görülmektedir. Mesleki veya teknik lise mezunlarının istihdam durumları diğer lise mezunlarından bir miktar daha iyi olmakla birlikte yüksekokulların yanı sıra ara eleman ihtiyacını karşılamakla görevli söz konusu eğitim kurumlarının piyasa ihtiyacını giderme bakımından eksiklikleri bulunduğu görülmektedir.

 

Hükümet işsizliğin azaltılması amacıyla bir seferberlik başlatmış ve istihdama yönelik teşvik uygulaması 9 Şubat 2017 tarihinde 687 sayılı OHAL KHK’sı ile yürürlüğe girmiştir. Söz konusu teşvik uygulamasının sonuçlarına yönelik hükümet kanadından çok olumlu açıklamalar olsa da TÜİK istatistikleri baz alınarak hesaplama yapıldığında Ocak-Nisan 2017 döneminde 1 milyon 485 bin kişilik istihdam sağlanmış iken, 2016 yılının aynı döneminde ise 1 milyon 363 bin kişilik istihdam sağlandığı görülmektedir. Buna göre Ocak-Nisan 2017 döneminde istihdam teşviki paketi ile ancak ek 122 bin kişilik istihdama katkıda bulunulmuştur. Mevsimsel etkilerden arındırılmış istihdam verileri de değerlendirmemizi desteklemektedir.

 

Tüketici Güven Endeksi, Haziran ayındaki düşüşün ardından 2017 yılı Temmuz ayında bir önceki aya göre 1,3 puan artarak 71,3 seviyesine yükselmiştir. Tüketici güven endeksinin 100 değerinin altında olması tüketici güveninde kötümser durumu ifade etmektedir. Alt endeksler olan hanenin maddi durum beklentisi, işsiz sayısı beklentisi ile tasarruf etme ihtimalinde bir miktar iyileşme görülmüş, genel ekonomik durum beklentisi ise düşmüştür. Tüm alt endeksler 100 baz puan değerinin altında kalmıştır.

 

Yurt Dışı ÜFE, Türkiye içinde üretimi yapılarak yurt dışına ihraç edilen malların üretici fiyatlarındaki değişimi ölçmekte olup 2017 yılı Haziran ayında bir önceki aya göre -0,14 oranında düşüş göstermiş bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 5,72 oranında, bir önceki yılın aynı ayına göre ise yüzde 21,98 oranında artmıştır. Sektörel bazda bir önceki aya göre enerji grubunda yüzde -6,09 oranında düşüş yaşanmıştır. Bir önceki yılın aynı ayına göre ise enerji grubu yüzde 29,51 oranında artış ile en yüksek artışı göstermiştir. Ana sanayi grupları bazında ise en yüksek artış yüzde 24,98 ile ara malında gerçekleşmiştir.

 

Hazine Müsteşarlığı, Merkezi Yönetim Brüt Borç Stokuna ilişkin bilgileri açıklamıştır. Buna göre 2017 yılı Haziran ayı itibarıyla merkezi yönetim brüt borç stoku bir önceki aya göre yaklaşık 4,9 milyar TL artarak 811,8 milyar TL olmuştur. İç borç stoku bir önceki aya göre 5,14  milyar TL artarken, dış borç stoku -0,26 milyar TL azalmıştır.

 

Maliye Bakanlığı, 2017 yılı Haziran ayına ilişkin Bütçe Gerçekleşmeleri Raporunu yayımlamıştır. Buna göre Haziran ayında merkezi yönetim bütçe gelirleri 43,94 milyar TL, bütçe giderleri ise 57,67 milyar TL olmuş bütçe -13,73 milyar TL açık vermiştir. Ocak-Haziran 2017 döneminde ise 299,2 milyar TL bütçe geliri elde edilirken 324,4 milyar TL bütçe gideri gerçekleşmiş ve bütçe, geçen yılın aynı döneminde 1,15 milyar TL fazla vermiş iken 2017 yılının ilk 6 ayında -25,2 milyar TL bütçe açığı verilmiştir.

 

2016 yılı Ocak-Haziran döneminde 27,5 milyar TL faiz dışı fazla verilmişken 2017 yılı Ocak-Haziran döneminde faiz dışı fazla 1,76 milyar TL düzeyine gerilemiştir. Ocak-Haziran döneminde en büyük harcama kalemi 143,8 milyar TL ile cari transferler olmuştur. Cari transferler kalemi bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 29,2 oranında artış göstermiştir.