Sosyal Medya  Hesaplarından Yapılan Paylaşımlarda Aleniyet Unsuru ve Hesap Sahibinin Sorumluluğu

Yaşadığımız çağda internet kullanan herkesin çok büyük bir kısmı sosyal medya (Facebook, Instagram, Twitter vb.) platformlarını kullanmaktadır. Ülkemizde her iki kişiden biri internet kullanıcısıdır ve aynı zamanda sosyal medya hesabı bulunmaktadır. Sosyal medyada kullanıcılar kişisel bilgilerinden ve fotoğraflarından, günlük hayattaki aktivitelerinden kısaca sosyal medyada paylaşmaya dair buldukları her şeyi paylaşabilmektedirler. Fakat bu paylaşımlar bazen Türk Ceza Kanunu ve diğer kanunlara aykırılık teşkil etmektedir. Bu durumda hesap sahibinin Türk Ceza Kanunu veya diğer kanunlara aykırılık teşkil eden paylaşımları neticesinde bu paylaşımdan zarar gören veya vekili kolluk makamlarına veya savcılığa başvurarak hesap sahibi hakkında şikayette bulunmaktadır.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 125. maddesinde düzenlenen “hakaret” suçu, “Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.” diyerek suçun alt-ve üst sınırını tayin etmiş yine aynı maddenin 4. Fıkrasında, “Hakaretin alenen işlenmesi halinde ceza altıda biri oranında artırılır.” demiştir. Bu fıkrada belirtilen alenen kavramını açıklamakta fayda vardır.

Aleniyet için aranan temel ölçüt, fiilin, gerçekleştiği koşullar itibariyle birden fazla kişi tarafından algılanabiliyor olmasıdır. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında Aleniyet unsuru “hakaretin belirlenemeyen sıfat ve sayıda kişi tarafından görülme, duyulma ve algılanabilme olasılığının bulunması, herhangi bir sınırlama olmaksızın herkese açık olan yerlerde işlenmesinin gerekmesi” diye tanımlamıştır. Yargıtay 12. Ceza Dairesi de “hakaret suçu oluştuğu kabul edilen eylemin, birden fazla kişi tarafından algılanma imkânı bulunan Facebook adlı sosyal paylaşım sitesinde işlenmesi halinde tayin olunan cezada 125/4. Madde uyarınca artırıma gidilmesi gerektiği” şeklinde hüküm kurmuştur. Sonuç olarak Türk Ceza Kanunda Hakaret suçu için tanımlanan ceza miktarının alt ve üst sınırı hâkim tarafından belirlendikten sonra sosyal medya üzerinden işlenen hakaret suçlarında Aleniyet unsuru da gerçekleştiği için md. 125/4 gereği altıda bir oranında artırıma gidilmesi gerekecektir.

Herhangi bir suça karışmış, suçla ilişkilendirilen sosyal medya hesabında sorumluluğun hesap sahibinde olacağına değinmekte de fayda vardır. Sosyal medya hesapları kullanıcı adı ve parola ile girilen ve kullanıcıdan başka bir kişinin girmesi mümkün olmayan, kişiye mahsus hesap niteliğindedir. Eğer sosyal medya hesabınız çalındıysa ya da adınıza sahte bir hesap açıldıysa bu durumu gecikmeksizin en yakın kolluk ya da savcılık birimlerine giderek bildirmeniz ve bu konu hakkında şikâyette bulunmanız gerekmektedir. Aksi takdirde adınıza açılmış, kişisel bilgilerinizi kullanan bir hesaptan veya mevcut hesabınızın hacklenerek ele geçirilmesi durumunda bu hesaptan yapılan ve suç teşkil eden paylaşımların kolluk ya da savcılık birimlerine şikâyeti neticesinde muhatap hesap sahibi olarak görünen kişi olacaktır. Hesap sahibinin sorumluluğuna dair Yargıtay 18. Ceza dairesi bir kararında “İnternet ortamında kullanılan sosyal paylaşım sitelerindeki hesaplar ile bu sitelere bağlı olarak kullanılan mail adreslerine şifre ile ulaşımın sağlanıldığı, sanığın Facebook paylaşım sitesinde bulunan hesabına ilişkin şifrenin bir dönem birlikte yaşadığı eşi olan katılan ile şuanda birlikte yaşadığı eşi ve çocuklarının da bildiği ve onlar tarafından da kullanılmış olabileceğine ilişkin savunmasının suçtan kurtulmaya yönelik olduğunun anlaşılması,” diyerek sanık savunmalarına itibar etmemiş, hesap sahibi olduğunun kabulü yönünde hüküm kurmuştur.

Son olarak, sosyal paylaşım sitesi Twitter üzerinden atılan tweetlerinde retweet edildiğinde retweet edenin sorumluluğu doğacaktır. Yargıtay 18. Ceza Dairesi “Twitter adlı sosyal paylaşım sitesinde diğer sanık tarafından paylaşılan tweeti retweetlediğinin, kendi ikrarı ile de sabit olması karşısında, kamu görevlisine görevinden dolayı zincirleme şekilde hakaret suçunun unsurları itibariyle oluştuğu” şeklinde hüküm kurmuştur. Yani sosyal medya hesabına sahip bir kullanıcı kendisi yazmasa bile başkası tarafından ve suç unsuru barındıran yazılı ve görsel iletileri kendi hesabında paylaşması -retweetlemesi neticesinde sorumluluğu doğacaktır.