Kırgızistan Cumhurbaşkanı Almazbek Atambayev basına yaptığı yıllık konuşmasında: “Biz Gümrük Birliği’ne Kırgızistan’ın tüm talepleri kabul edildiği zaman katılacağız” diye açıklamada bulunmuştu.. Atambayev, “Biz Gümrük Birliği’ne ulusal çıkarların korunması şartıyla gireceğiz”, diyerek Kırgızistan’ın adeta “kolay lokma” olmayacağının işaretlerini vermişti.

 

Orta Asya’nın entegrasyonu için son derece önemli olan bu konuyu Ahi Evran Üniversitesi Öğretim Üyesi ve TÜRKSAM Bilimsel Danışmanı Doç Dr. Kürşad Zorlu, TÜRKSAM için değerlendirdi.

 

“Kırgızistan Dünya Ticaret Örgütü üyesi olduktan sonra ihracata yönelik ürünlerinin bir kısmını Çin ve Türkiye gibi DTÖ üyesi ülkelerden almaya devam etmektedir. Gümrük Birliği süreci ile bu ülkelerle olan ticaretin hangi boyutlarda etkileneceği belirsizdir. Örneğin Türkiye’nin AB’ye tam üye olmadan kabul ettiği Gümrük Birliği anlaşması fiili olarak olası ekonomik birlikteliklerin en büyük engellerinden birisi konumundadır. Buna paralel olarak Avrasya’da yaygınlaştırılmaya ve kurumsallaştırılmaya çalışılan Gümrük Birliği ile Rusya dışındaki üyeler olan Kazakistan ve Belarus’un iç piyasada sıkıntılar yaşadığı çok açıktır. Özellikle halkın kullanımına dönük bazı mallarda tarifelerden kaynaklanan haksız artışlar söz konusudur. Bu durum ilgili ülkelerin ekonomistleri tarafından da eleştirilmektedir. Kırgızistan’daki yetkililer de Gümrük Birliğine yönelik tartışmalar gündeme geldiğinde bunu örnek göstermektedirler. Cumhurbaşkanı Atambayev başta olmak üzere Kırgızistan Ekonomi Bakanlığı da bunu ortaya koymaktadır.

 

Ancak bütün bunlara rağmen Kırgızistan bugün dünyada ticaret yapılan 140 ülke arasında en fazla etkileşimi yüzde 44 ile mevcut Gümrük Birliği ülkeleri arasında sağlamaktadır. Bununla birlikte 2012 yılının verilerine göre, toplam ticaret hacminin yüzde 27’sini Rusya, yüzde 14,5’ini Kazakistan ve yüzde 2,5’ini Belarus olmak üzere Gümrük Birliği üyesi ülkelerle yapmaktadır. Üstelik Rusya’nın Kırgızistan’ın kırılgan yapısını dikkate alarak Kırgız kamuoyunu bu konuda rahatlatan bir esneklik içerisine girmesi ihtimal dahilindedir. Kırgızistan bu tavır ve duruşuyla Rusya öncülüğündeki Gümrük Birliği sürecine yeni koşullar ve anlamlar yüklenmesine zemin oluşturabilir.”