Neden mi böyle bir başlık attım? Bakın neler demiş dünyanın en büyük bankalarının yöneticileri blockchain teknolojisi hakkında…

 

JP Morgan Genel Müdürü blockchain teknolojisinin ilk uygulaması olan bitcoin konusunda “bu bir balondur, yakında patladığında biri öldürülecek” demişti.

 

Goldman Sachs Genel Müdürü de bitcoin için “bu dolandırıcılığa doğru giden bir oyun” demişti geçen yıl.

 

Küresel finansal servisler pazarının büyüklüğü 134 trilyon dolar. Bu pazardan bildiğiniz, bilmediğiniz tüm bankalar pay alıyor. Blockchain teknolojisi tüm bu pazarı alt-üst edebilir ve bankaların kazançları giderek azalabilir.

 

Peki nasıl diyeceksiniz… Kısaca hangi alanlarda blockchain teknolojisinin bankaların şu andaki gelirlerini negatif yönde etkileyebileceğine bakalım:

 

Ödemeler

 

Bugün yurt dışında çalışan bir akrabanız size para gönderecek olsa, bu transfer için 25 dolar gibi bir para ödemesi gerekir. Bunun üstüne göndereceği rakamın yüzde 7’sine kadar ek ücretler vs. ödemesi gerekir. Gönderen banka, parayı alan banka paylarını alır. Arada kur farkından oluşan farklar varsa onları da hemen alırlar. Ve bu paranın hesabınızda görünmesi 2-3 gün alabilir.

 

Public blockchain olarak bilinen Bitcoin ve Ethereum gibi platformlar aradaki tüm bankaları ve merkezi aracıları kaldırdığından, örnekteki ödeme araya hiçbir banka girmeden çok daha ucuz gerçekleşebilir.

 

Tabi şunu da ekleyelim: Blockchain teknolojileri hala deneme aşamasında ve bu sebeple standartlar henüz oluşmadı. Örneğin bitcoin’de para transferi 30 saniyeden, 16 saate kadar değişen bir zaman aralığında gerçekleşebiliyor.

 

Blockchain üzerinde gerçekleşen bu ödemelerin herhangi bir merkezi otorite tarafından da kontrol veya monitör edilmesi çok güç. Bitcoin ve Ethereum gibi teknolojiler ilk denemelerdi. Şu anda üzerinde çalışılan çok daha ileri blockchain teknolojileri var. Çalışan gerçek örnekler de var. BitPesa isimli şirket bugüne kadar Kenya, Nijerya ve Uganda’da 25 bin müşteriyle 1 milyonu aşan işlemi, 85 ülke üzerinden gerçekleştirmiş.

 

Para Transferleri

 

Bugün para transferi için kullanılan SWIFT adında bir sistem var. Bu merkezi bir sistem ve günde 24 milyon mesajı, 10 bin farklı finansal servis şirketi için işliyor. Eğer iki şirket birbiriyle daha önce bir işlem gerçekleştirmemiş ise gidip SWIFT sisteminde aramalar gerçekleştiriyorlar. Buldukları aracı bankalar ile işlemi gerçekleştiriyorlar. Ancak tabii bu aracıların da işlerini yapan başka bankalar var arada. Size şöyle bir örnek vereyim. 12 Aralık’da Boston’dan Dubai’ye gönderilmiş bir ödeme 10 günden fazla sürebilir. Zira arada ikiden fazla aracı banka vardır işlemi gerçekleştirmeye çalışan. Ve her aracı, işlemde hata oluşma riskini artırır. Bugün özellikle şirketler arasındaki ödemelerde hataların yüzde 60’lara kadar çıktığını görüyoruz.

 

Blockchain teknolojisi burada her bir bankanın kendi kayıtları ile daha komplike hale getirdiği bu süreci, halka açık bir kayıt defteri ile daha şeffaf hale getirebilir. Bankaların tahminlerine göre blockchain teknolojisi yaklaşık 20 milyar dolarlık iyileşme sağlayabilir bu vizyon gerçekleştiğinde. Peki bankacılığın başka hangi alanlarda blockchain teknolojisi iyileştirmeler sağlayabilir ve şu andaki gelir düzenini bozabilir?

 

Ben haftaya bu konuya ve listeye devam edeceğim. Sizin bu konudaki görüşlerinizi de okumak isterim.

 

(Bu yazı 19 Aralık 2018 tarihinde Hürriyet Gazetesinde yayınlanmıştır.)